Ten zuiden van de grens

Posted by

Ten ZuidenDe eindejaarsperiode: is er een geschikter moment om – eindelijk – nog eens een goed boek bij de hand te nemen?

Neen. In dit specifieke geval dus: “Ten zuiden van de grens”, van Haruki Murakami. Geen recent werkje, reeds in 1992 gepubliceerd.

1992, toen was ik nog een jonge & bijzonder onschuldige knaap van amper 18 eindejaarsperiodes oud. Inmiddels zijn we een slordige 23 jaar verder, kleine reality check, time flies.

Het was mij een regelrechte meevaller, en dus alvast de conclusie: “Aanbevolen lectuur”.

De titel “Ten zuiden van de grens” verwijst naar een liedje over Mexico. Dat komt als een metafoor terug in de dialoog tussen de twee hoofdrolspelers:

“Toen we vroeger als kind deze plaat draaiden, vroeg ik me altijd af wat er toch in vredesnaam ten zuiden van de grens was,” zei ik.

“Ik ook. Toen ik ouder was en de Engelse tekst las, was ik teleurgesteld. Gewoon een lied over Mexico. Ik had me altijd voorgesteld dat er ten zuiden van de grens iets heel bijzonders zou zijn.”

De hoofdrolspeler is Hajime. Enig kind, wat in zijn jeugd een groot probleem was, want in het Japan van de jaren ’50 hadden alle gezinnen 2 of 3 kinderen, maar ééntje was not done. Dit omwille van de reconstructie na de oorlog: de overheid stimuleerde ouders sterk om meerdere kinderen te hebben.

Hajime en jeugdvriendin Shimamoto groeiden allebei op als enig kind en dat schept een (innige) band. Nu, in de jaren vijftig waren social media nog niet wat ze vandaag zijn, en na de verhuis van Hajime verliezen ze elkaar uit het oog. Niet getreurd, en fast forward: als ze 36 zijn ontmoeten ze elkaar opnieuw. Hajime is tegen dan de succesvolle uitbater van een jazzclub, echtgenoot van Yukiko, en vader van 2 dochters.

Shimamoto’s vertelt weinig of niets over haar huidige leven, ze laat geregeld maandenlang niets van zich horen, en dan verschijnt ze weer opnieuw in de jazzclub. Het blijft een mysterie, wat ze doet, wie ze is.

De “starcrossed” geliefden brengen uiteindelijk één nacht samen door, maar ’s morgens wordt Hajime wakker & is Shimamoto weer verdwenen.

Uiteindelijk blijft Hajime bij Yukiko:

“Ik twijfelde of ik de kracht in me had om voor Yukiko en de kinderen te zorgen. Mijn visoenen, die dromen voor mij alleen sponnen, hielpen niet langer. De leegte was tot in alle hoeken leegte. Ik was eindelijk beland op mijn bestemming, en daar moest ik aan wennen. Misschien was het nu mijn beurt om een droom te spinnen voor anderen.”

Het verhaal is bij wijlen triest en sinister, met veel impliciete en expliciete verwijzingen naar de dood. Eenzaamheid is een van de kernthema’s.

En relaties, dat betekent: mensen die elkaar pijn doen.

“Op dat moment wist ik het nog niet. Ik wist nog niet dat ik iemand onherstelbaar diep zou kunnen kwetsen.”

Toch is het een ook een bijzonder krachtig boek, de hoofdpersonen zoeken en worstelen wel, maar ze leiden hun leven met het besef dat keuzes moeten gemaakt worden, hoe moeilijk ook.

Veel “what if”-vragen, en het leven dat ondertussen verder gaat. Dochters die naar school gebracht en afgehaald worden. Het is geen gemakkelijk boek, vaak is het niet duidelijk wat er precies gebeurt, wat er aan de hand is, waarom er gebeurt wat er gebeurt, wat echt is en wat droom  is.

Dixit The New York Times:

“The surrealism that has become a hallmark of Murakami’s work arises here from the kind of extreme emotional state that can loosen reality from its moorings”

 Dit boek samengevat: je kan de klok niet terugdraaien.

“The sad truth is that certain types of things can’t go backward”, Shimamoto tells Hajime. “Once they start going forward, no matter what you do, they can’t go back the way they were. If even one little thing goes awry, then that’s how it will stay forever.”

Het is een mooi & wijs boek. Naast de personages en de plot, vertelt Murakami over Het Leven, en hij stemt tot nadenken.

Najagen wat er vroeger was, proberen gedane zaken te herstellen, etc. ?

Of kiezen voor wat er nu is, de keuzes aanvaarden die je hebt gemaakt, en daar voluit mee leven, hier en nu.

Food for thought.

=========

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s