Peter - ParkIn het enige echte Sporta Magazine hebben we de kans gekregen om ons licht te laten schijnen over een minder voor de hand liggend onderwerp:

Hardlopen als goede én goedkope therapie?

U kan er hier méér over lezen:

http://www.sportamagazine.be/artikels/hardlopen-medicijn-zonder-bijwerkingen-feel-good-runners-high

Het is een eerste verkenning. Er valt nog zoveel méér over te zeggen.

Het is een onderwerp dat naar mijn (immer bescheiden) mening méér aandacht verdient dan het vandaag krijgt.

Beste lezer, ik kijk alvast uit naar uw reactie !!

Here we go.

Je hoort het vaak: Running is cheaper than therapy. Want je kan hardlopen dan wel associëren met pijn en vermoeidheid, er komen ook stofjes vrij die je een aangenaam gevoel bezorgen.

Wanneer een loper zijn ervaringen beschrijft, komt het toch vaak hier op neer: “Dat het hardlopen een héérlijk, gelukzalig gevoel oplevert” (meestal nà de training).

En dus biedt de ‘runners high’ misschien wel prima bescherming tegen de waan van de dag?

Dat bevestigt ook Jelle Oostvogels, also known as “Snelle Jelle”:

In onze Westerse cultuur hebben we de slechte gewoonte om elkaar voortdurend op te jagen.  Bedrijfslaptop & smartphone zorgen ervoor dat we steeds bereikbaar zijn en ook in onze privé-tijd nog werken. Hardopen brengt rust in mijn hoofd. Heerlijk om aan niets te moeten denken, behalve je ademhaling! Na het lopen voel ik me volledig zen! Zalig!

Hardlopen als bescherming voor je brein?

Prof. Erik Scherder die aan de VU Amsterdam de afdeling Klinische Neuropsychologie leidt, legt uit hoe hardlopen je brein beschermt:

Bewegen is heel belangrijk, het is niet alleen goed voor je lichaam, maar het stimuleert ook belangrijke hersengebieden. Door te bewegen verminder je stressreacties. Stresshormonen worden effectiever afgeremd en je kunt beter omgaan met situaties. Het probleem is dat onze tijd achter het beeldscherm is gestegen en het bewegen is verminderd. Dat is desastreus voor de hersenen.

Depressie

De vraag ligt voor de hand: Wat kan lopen betekenen voor mensen die lijden aan een mentale aandoening? Bijvoorbeeld bij depressie is er steeds meer het inzicht dat beweging en sport helpen, als onderdeel van de behandeling. In Nederland staat dat zo in de meeste recente behandelrichtlijn depressie! Immers, antidepressiva hebben vaak ernstige nadelen: risico op overgewicht, risico op seksuele functiestoornissen. Vaak leidt dit tot langdurig gebruik.

Omgekeerd, als de medicatie wordt stopgezet, is er verhoogde kans op terugval. Steeds meer wordt de behandeling van depressie dus uitgebreid: van ademhalingsoefeningen tot mindfulness, van yoga tot  gezonde voeding, en nu ook: running therapie!

Bij één derde van de patiënten zou running therapie effectief helpen! Running  therapie is het therapeutisch inzetten van de ‘rustige duurloop’. Veelal is er nood aan begeleiding, zeker in het begin. Hardlopen is dan niet bedoeld als competitieve aangelegenheid, maar om rustig op  te bouwen, om een ontspannen duurloop van –bijvoorbeeld- een half uur te bereiken.

Running therapie is in Nederland goed ingeburgerd geraakt. Bij één derde van de patiënten zou dit effectief helpen. Dat is best veel, nl. een even hoog succespercentage als medicijnen en therapie!

We deden even rondvraag bij wie kampte met een mentale aandoening, Caroline vertelt haar verhaal als volgt:

Na mijn echtscheiding zakte ik weg in een depressie. Ik had helemaal geen energie meer. Maar tijdens het hardlopen kon ik mijn hoofd even helemaal afsluiten. Eindelijk stoppen met denken en piekeren. Het feit dat mijn gedachten eindelijk stil werden, was een grote opluchting.”

Sigrid De Buck begeleidt running therapie en vertelt:

Ik wijs mensen op het belang van goede loopschoenen, een goede houding,… om blessures te vermijden. Ik leer ze ook om ‘mindful’ te lopen, aandacht schenken aan het lopen op zich, de lichamelijke gewaarwordingen, de omgeving,… Door te lopen groeit dan het vertrouwen in de eigen capaciteiten. Mensen met depressie hebben vaak lage verwachtingen over het eigen presteren en hebben vaak een gevoel van hulpeloosheid. Lopen zorgt voor een succeservaring. Bewegen betekent ook een verandering van copingstijl: in plaats van passief afwachten, komt er een actievere benadering van problemen”.

En Burn-out ?

En wat met burn-out? Want burn-out is stevig in opmars. Helaas is dit geen eenduidig gedefinieerde aandoening. Simpel gezegd kunnen we ons er het volgende bij voorstellen: plots is de batterij helemaal leeg. En dan is lopen wel het lààtste waar je aan denkt? Recent schreef Nydia van Voorthuizen het boek ‘Run baby run’. Voor Nydia hielp hardlopen bij het herstellen van een burn-out:

“En dan kwam daar toch altijd weer de magie van het lopen, waarvan ik liggend in mijn bed vergeten was dat ’ie bestond. Eenmaal de juiste cadans gevonden kwam de rust. Alleen die repeterende beweging waar ik zo bekend mee was en het luisteren naar mijn ademhaling. Al zou je willen piekeren, je hoofd loopt automatisch leeg. Tijdens zo’n loopje zag ik opeens de zon weer.”

Rozegeur en maneschijn?

Dus met running therapie een mirakeloplossing gevonden hebben? Neen, helaas niet. Bij onze rondvraag was het volgende een frequente reactie: “Mijn ervaring was dat ik al moe werd van de gedachte alleen al om m’n loopschoenen aan te trekken, laat staan te gaan lopen!”

Bij depressie wordt het nut van hardlopen sterk erkend, maar bij andere mentale aandoeningen (angststoornissen, verslavingen, etc.) is het effect minder goed ‘bewezen’.

Zelfs bij depressie wordt het effect soms in vraag gesteld, recent lazen we:

“Lichamelijke activiteit is veel minder effectief tegen depressie dan vaak wordt aangenomen. Het verband is zwak en er zijn grote individuele verschillen.”            

Taboe?

Bij bevraging kwam de feedback dat men in Nederland al een stuk verder staat dan in België met running therapie. De achterstand werd deels toegeschreven aan het taboe dat er in ons landje nog rust op mentale aandoeningen.

Als conclusie dus de warme aanbeveling om het taboe rond mentale aandoeningen (verder) te slopen én om running therapie volwaardig naast medicatie en klassieke therapie te plaatsen.

Het kost quasi niets. Er zijn weinig risico’s aan verbonden. Baat het niet, dan schaadt het ook niet. En àls het werkt, is het goedkoper en werkt het langduriger.

Sporten als prima medicijn tegen stress en mentale aandoeningen, zonder neveneffecten?

En voor wie vandaag kerngezond is: als sporten een stukje preventie biedt tegen stress en tegen mentale aandoeningen: let’s go for it ?

Sportieve groeten,

Peter

Advertenties