Afbeeldingsresultaat voor toren van pisaKleine bengel

Als kleine bengel vroeg ik het me soms af: waarom was de toren van Pisa in hemelsnaam scheef gebouwd?

Helaas.

Geen enkele volwassene kon of wou mij daar een gedegen antwoord op bezorgen.

Het leven van een kleine bengel kan lastig zijn.

De stand van zaken, enkele decennia later.

Hoe het begon

In 1173 begon men in Pisa aan de bouw van een nieuwe toren. Wis en waarachtig, amper 5 jaar later en nog maar bij de derde verdieping aanbeland, stond dat ding al schots en scheef.

Zo’n scheve toren, dat zag er een beetje belachelijk uit, en men vreesde voor reputatieschade. Twitter en Facebook bestonden nog niet, maar dat wil niet zeggen dat men toen graag in affronten viel.

Aldus men legde de werkzaamheden even stil, tijd voor crisisoverleg.

100 jaar later, nog eens 100 jaar later, en 600 jaar later.

Afbeeldingsresultaat voor toren van pisaHet duurde bijna 100 jaar voor men een oplossing had bedacht, en de bouw hervatte.

Een oorlog met Genua gooide ook roet in het eten.

In 1272 was de kogel door de kerk, en werd de volgende, even briljante als eenvoudige oplossing uitgevoerd: men bouwde gewoon loodrecht verder op het reeds scheef gebouwde gedeelte. Het kwartje was gevallen, in Pisa: soms moet je de oplossing niet té ver gaan zoeken.

Nog eens 100 jaar later, was de toren klaar. Dat was dus in 1372.

Toen stond de toren héél scheef. Aan het einde van de rit, trachtte men – tevergeefs – nog bij te sturen:

De bouwmeesters hebben nog geprobeerd om dit tegen te gaan: het bovenste deel staat een beetje scheef op het onderste deel van de toren. Helaas dat hielp niet echt. Daarna is de toren alleen maar schever komen te staan.

In 1964, een kleine 600 jaar later, vroeg een wakker geest in Pisa zich plotseling af of die scheve toren niet omver zou vallen, als hij steeds schever kwam te staan? Na wat gecijfer, en na enkele externe studies, was de conclusie zonneklaar: als de toren steeds schever zou komen te staan, dan zou er – onvermijdelijk – een moment komen dat hij zou omvallen.

Dat moment, daar keek men niet naar uit in Pisa, zeker niet de omwonenden.

Enkele minuten politieke moed

Na enkele minuten politieke moed werd een renovatie van bijna 30 miljoen euro goedgekeurd, en men schoot met gezwinde tred in gang. Dat was in 1990, amper 26 jaar na de alarmkreet in 1964.

Afbeeldingsresultaat voor toren van pisaNog geen 11 jaar later was de renovatie klaar, in 2001.

Voor de renovatie stond de toren 5.5 graden scheef.

Na de renovatie stond de toren nog steeds 4 graden scheef.

30 miljoen euro, voor een correctie van anderhalve graad. Omgekeerd: voor zo’n groot bedrag hadden ze ‘m toch wel helemaal recht kunnen zetten? In hemelsnaam, waarom hebben ze die toren zo scheef laten staan, na zo’n dure renovatie?

Toerisme

De toerist wil ook wat. Geef toe, een kaarsrechte toren, daar komt geen mens naar kijken?

Afbeeldingsresultaat voor toren van pisaJe hebt eigenlijk – filosofisch bekeken – vier soorten mensen in het Leven:

1) Zij die graag foto’s en selfies maken, waarbij het lijkt of zij een scheve toren overeind houden

2) Zij die graag foto’s en selfies maken, waarbij het lijkt of zij een scheve toren omver duwen

3) Zij die liever niet meedoen aan dergelijke toestanden

En tot slot, 4) Een eerder treurige categorie van mensen die zich maar moeilijk laat omschrijven. Ik geef het even per foto mee, wat ik bedoel met deze categorie 4.

Zacht

In ieder geval, wat niemand me dus heeft uitgelegd: waarom heeft men in 1173 de eerste drie verdiepingen scheef gebouwd? Wat is er fout gegaan, destijds?

Over de oorzaak was eenvoudig: de grond onder de toren was te zacht.

Maar het blijft knagen. Men was slechts 3 verdiepingen ver.

Waarom niet de grond verstevigd, en terug opnieuw begonnen? 

Iemand?

Met bouwkundige groeten,

Peter

Advertenties