Hakone

Ekiden 2Beste lezers,

Heden gaan wij het hebben over de Hakone Ekiden in Japan, een ronduit spectaculaire gebeurtenis op 2 en 3 janunari: het hele land staat dan op z’n kop.

Voor wie het jammer vindt dat marathons vaak (te) weinig media-aandacht krijgen, richt dan gezwind even de blik op de Hakone Ekiden: die wordt twee dagen lang live uitgezonden op de nationale televisie.

Méér dan 30% (!) van de bevolking kijkt daar naar!

En méér dan een miljoen Japanners nestelen zich niet voor de buis, en gaan live kijken naar dit kleurrijke spektakel.

En toch heel mooi: de populariteit van de ekiden stelt duizenden Japanse hardlopers in staat om professioneel te sporten. Vergelijk dat met ons kikkerlandje waar welgeteld één marathonloper, de Europese Kampioen dan nog, min of meer kan leven van de marathonsport.

Officieel is hebben wij het over de “Tokyo-Hakone Round-Trip College Ekiden Race”, oftewel, de 東京箱根間往復大学駅伝競走 voor de vrienden.

EkidenHet systeem is eenvoudig: er zijn 20 teams, met elk 10 deelnemers. Het parcours bestaat uit 217 kilometers, 107 kilometers héén, en 110 kilometers terug.

Hoe dat wiskundig mogelijk is, dat de heenweg korter is dan krak dezelfde terugweg, dat weet ik niet, maar ik ben dan ook geen wiskundige, en gelukkig maar.

In ieder geval, er zijn 5 etappes in het heengaan, en er zijn vervolgens dezelfde 5 etappes op de terugweg, waarvan er, klaarblijkelijk, eentje plots 3 kilometer korter wordt, in de tussentijd.

Iedere deelnemer van het team loopt één etappe. Het is met andere woorden niet toegestaan dat de snelste rakker van het team 5 etappes na elkaar loopt, waarna de tweede snelste van het team de volgende 5 etappes voor z’n rekening neemt, en waarbij de acht andere deelnemers in de dichtsbijzijnde pub geduldig wachten op de behouden terugkomst van hun twee kompanen, onderwijl één of meerdere sakeetjes nuttigend.

Deze strijd op leven en dood wordt geleverd tussen 20 universiteitsteams, waarvan er 10 gekwalifeerd zijn op basis van hun prestatie in het voorgaande jaar, en waarvan er zich 9 dienen te kwalificeren via kwalificatiewedstrijden.

Tijdens de eerste editie, in 1920, liep dit systeem enigszins mank, omdat er geen voorgaande editie was. Maar goed, perfectie is niet van deze wereld, en al doende leert men, zo concludeerde men, bij de organisatie.

Ekiden 3De organisatie in 1920, dat was Shigane Kanaguri, “de vader van de marathon” in Japan.

Over Shigane Kanaguri is bekend dat hij in 1912 deelnam aan de Olympische Spelen in Stockholm.

De ambities reikten hemelshoog, maar in de praktijk viel dat flink tegen, want het werd onverwachts en plots meer dan 25 graden warm tijdens de marathon, en halverwege viel de vader van de marathon toch maar mooi van z’n sokkel.

Ekiden 5Hij werd met een appelflauwte van het parcours gedragen door een Zweedse boerenfamilie, die ‘m goed verzorgde en binnen de kortste keren weer oplapte.

Echter, beschaamd als hij was, liet Shigane Kanaguri niets weten aan de wedstrijd officials, en hij vertrok gewoon met de noorderzon, richting Japan.

Shigane Kanaguri werd in Zweden als vermist opgegeven, maar de vele, intensieve en grootscheepse zoektochten leverden helaas niets op.

Dat kwam omdat Shigane al naar Japan was vertrokken.

In 1967 werd hij door de Zweedse televisie gecontacteerd, met het voorstel om 54 jaar na de feiten, z’n marathon alsnog uit te lopen. Dienaangaande sprak Shigane Kanaguri de gevleugelde woorden:

“It was a long trip. Along the way, I got married, had six children and 10 grandchildren”.

Enfin, waar waren we gebleven?

Ha, de wiskundig onderlegde lezers zullen gemerkt hebben dat er iets niet helemaal spoorde, hierboven. Wij schreven namelijk dat er aan de Hakone ekiden 20 universiteitsteams deelnemen, waarvan er 10 zich kwaliferen op basis van hun prestatie in het voorgaande jaar, en waarvan er 9 zich plaatsen via kwalificatiewedstrijden.

Dus zullen de wiskundig onderlegde lezers zich het hoofd breken waar dan het 20ste team vandaan komt?

Nou, de 10 allerbeste lopers die niet behoren tot één der 19 deelnemende universiteiten, die vormen ook een team. Voilà. Voor alles hebben wij een uitleg, dat wrijft Kathelijne mij somtijds wel eens onder de neus.

De wegen van de loperOnderwijl zijn wij het boek aan het lezen, “De wegen van de loper – Een reis door de betoverende wereld van het Japanse hardlopen”, geschreven door Adharanand Finn.

Dit boek gaat over de betoverende wereld van het Japanse hardlopen, zoals de titel doet uitschijnen.

De eerste helft van het boek is zeer boeiend en goed geschreven.

Over de tweede helft kan ik niet veel zeggen, omdat ik die nog niet heb gelezen.

Adharanand Finn beschrijft hoe Japan is geobsedeerd door hardlopen. De hardlopers die op ongekend fanatieke wijze wedijveren in de ekidens, het wortelt diep in een cultuur waarin hardlopen steeds belangrijk was, bv. als communicatiesysteem. En “langeafstandsmonniken” liepen duizend marathons in duizend dagen om spirituele verlichting na te streven.

Centraal in de Japanse hardloopcultuur staat de doryoku. “Inspanning”, oftewel de wil om tot het uiterste te gaan. In de ekiden willen de deelnemers het team niet in de steek laten, en dus gaan ze tot het uiterste, wat tot emotionele en spectaculaire taferelen leidt, vooral bij de estafettewissels.

Vreugde, als een loper het goed heeft gedaan, en verdriet en schaamte, als een loper het niet goed heeft gedaan. En gebeurlijk ook kwaadheid, als een loper er met z’n pet naar gegooid heeft. Dan durven er al eens harde worden te vallen.

Zoals, bij voorbeeld:

“Hoka no 19 chīmu wa sudeni 1-jikan mae ni gōkaku shimashita. 1912-Nen, tōji no kanakuri shi ga ne no yō ni, yukue fumei ni natta to hōkoku shimashita!”

Vrij vertaald: “Lompe mutte, waar bleef je in hemelsnaam?  De 19 andere teams zijn al meer dan een uur geleden gepasseerd. We hadden je bijna als vermist opgegeven, zoals Shigane Kanaguri destijds in 1912!”.

Waarbij we graag meegeven, voor de Noordnederlande lezers van deze blog, en dat zijn er toch heel wat: een mutte is in Vlaanderen en in Japan de neutrale aanduiding van een kalf. Echter, wanneer de benaming slaat op een menselijk wezen, dan is de benaming minder neutraal van aard.

Enfin, zo’n ekiden is best spannend, en in vergelijking met een gewone stadsmarathon kan je er veel kanten mee uit: er zijn etappe-records, en zijn prijzen voor wie tijdens zijn etappe het meeste tegenstrevers kan inhalen, er is een prijs voor het team dat het snelste was in de heenweg, er is een prijs voor de terugweg, etc.

Het is spannend natuurlijk, met snellere en minder snelle lopers die elkaar afwisselen:

“One reason the race is so compelling is because the whole dynamic changes every time the teams hand over the baton – or as they are called the tasuki. A team that was trailing finds its star man on top form and suddenly it’s back in the race. Or a runner starting with a big lead falters, the chasers hunt him down, and it’s game on again. It’s like someone takes the race at every changeover and gives it a big shake, before settling it down again to see what happens” (link)

Ekiden 4Tevens is de wedstrijd ronduit spectaculair omwille van de vele hoogtemeters, en omwille van het prachtige landschap, met onder meer de Mount Fuji en de baai van Sagami als begeleidende panorama’s.

Wat opvalt is dat er in Japan ontzettend hard wordt gelopen, met vaak heel scherpe tijden, en dit in vergelijking met veel grotere landen zoals de US:

“Stepping up to the 10 km meter distance, the 19 Tokyo universities list over 190 runners with personal bests under 30:00; whereas only 90 US collegians ran under 30:00” (link).

Het systeem met de populaire ekidens en de aanzienlijke media-aandacht, en dus bijhorende sponsoring, stelt duizenden Japanse hardlopers in staat om te leven van hun sport, en zich te bekwamen in hun passie. Voor de Japanners is de Hakone ekiden hét grootste sportevent van het jaar, en (in hun ogen) misschien wel het belangrijkste event van het jaar:

“The 218 km Hakone Ekiden is not only the longest, and most important long-distance relay race in Japan, it is considered to be one of the top races to take place in the world! (link)

Voilà.

Wij weten wat gedaan. Op 2 en 3 januari gaan we eens flink zappen op televisie, en we hopen dat we een blik kunnen opvangen van de vreemde taferelen, in de Hakone ekiden! 🙂

Met sportieve groeten,

Peter

Feedback? Altijd welkom!

[contact-form-7 404 "Not Found"]
Advertenties